اصول کلی حقوق چیست؟

اصول کلی حقوق یا General Principles of Law یکی از مهم‌ترین و در عین حال پیچیده‌ترین منابع حقوق بین‌الملل هستند.

اهمیت این منبع از آنجا ناشی می‌شود که در کنار معاهدات بین‌المللی و عرف بین‌المللی، در ماده 38 اساسنامه دیوان بین‌المللی دادگستری مورد اشاره قرار گرفته است.

هر اصل حقوقی، یک اصل کلی حقوق بین‌الملل نیست.

جایگاه اصول کلی حقوق در حقوق بین‌الملل

برای شناخت جایگاه اصول کلی حقوق، باید به ماده 38 اساسنامه دیوان بین‌المللی دادگستری مراجعه کرد.

  1. معاهدات و کنوانسیون‌های بین‌المللی
  2. عرف بین‌المللی
  3. اصول کلی حقوق
  4. تصمیمات قضایی و دکترین به‌عنوان وسایل فرعی

فرمول شناسایی اصول برگرفته از نظام‌های حقوقی ملی

دسته‌بندی اصول کلی حقوق

بر اساس رویکرد جدید، می‌توان دو دسته اصلی را از یکدیگر تفکیک کرد:

1. اصول برگرفته از نظام‌های حقوقی ملی

General Principles of Law Derived from National Legal Systems

2. اصول شکل‌گرفته در نظام حقوقی بین‌المللی

General Principles of Law Formed within the International Legal System

فرمول طلایی اصول کلی حقوق

این اصل از کجا آمده است؟

اصل مشترک + قابلیت انتقال
یا
شناسایی به‌عنوان اصلی ذاتی در نظام حقوقی بین‌المللی

قابلیت اعمال در پرونده

تفاوت اصول کلی حقوق و عرف بین‌المللی

اصول کلی حقوق عرف بین‌المللی
روش شناسایی خاص خود را دارند بر اساس State Practice و Opinio Juris شناسایی می‌شود
ممکن است از نظام‌های حقوقی ملی استخراج شوند از رویه دولت‌ها و اعتقاد حقوقی شکل می‌گیرد
ممکن است در نظام حقوقی بین‌المللی شکل گرفته باشند بر رفتار و اعتقاد حقوقی مرتبط تکیه دارد
تحلیل تطبیقی ممکن است ضروری باشد تحلیل State Practice ضروری است

اصول کلی حقوق در Moot Court

اصول کلی حقوق می‌توانند ابزار بسیار قدرتمندی در Moot Court باشند؛ اما تنها در صورتی که به‌درستی مورد استفاده قرار گیرند.

فرمول حرفه‌ای استدلال

Principle → Source → Recognition → Identification → Content → Applicability → Facts → Conclusion

پرسش‌های متداول

اصول کلی حقوق چیست؟
اصول کلی حقوق، اصول حقوقی‌ای هستند که تحت شرایط لازم به‌عنوان منبع حقوق بین‌الملل شناسایی می‌شوند و در ماده 38 اساسنامه دیوان بین‌المللی دادگستری مورد اشاره قرار گرفته‌اند.
آیا هر اصل موجود در حقوق داخلی یک اصل کلی حقوق بین‌الملل است؟
خیر. وجود یک اصل در حقوق داخلی یک کشور به‌تنهایی کافی نیست و باید وجود اصل مشترک در نظام‌های مختلف و در صورت لزوم قابلیت انتقال آن به نظام حقوقی بین‌المللی بررسی شود.
آیا اصول کلی حقوق با عرف بین‌المللی یکسان هستند؟
خیر. عرف بر اساس بررسی رویه و اعتقاد حقوقی شکل می‌گیرد، در حالی که اصول کلی حقوق از مسیرهای شناسایی متفاوتی بررسی می‌شوند.
چگونه در Moot Court به یک اصل کلی حقوق استناد کنیم؟
باید اصل را تعریف کنید، منشأ و نحوه شناسایی آن را مشخص کنید، شواهد حقوقی ارائه دهید، محتوای اصل را تعیین کنید و سپس قابلیت اعمال آن را بر وقایع پرونده اثبات کنید.